Tương lai chông gai của giới tài phiệt Nga trước các lệnh trừng phạt của phương Tây

15-03-2022 12:24:55 | Doanh nhân
In bài viết
Tương lai chông gai của giới tài phiệt Nga trước các lệnh trừng phạt của phương Tây
[voice]

Tương lai chông gai của giới tài phiệt Nga trước các lệnh trừng phạt của phương Tây

Về lý thuyết, một nhà tài phiệt sẽ có một số ảnh hưởng chính trị, nhưng thực tế kể từ khi cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu, hầu hết tỷ phú của Nga có rất ít hoặc không có ảnh hưởng.

Để đáp trả cuộc chiến tại Ukraine, Mỹ và các đồng minh đã tung loạt biện pháp trừng phạt nhằm vào các ngân hàng, công ty Nga và cả giới tài phiệt nước này, những người sở hữu siêu du thuyền và bất động sản “khủng”.
Tính đến ngày 14/3, đã có 20 cá nhân thuộc giới tinh hoa Nga bị Mỹ và các nước đồng minh áp lệnh trừng phạt (Ảnh: Getty).
 
Vậy điều gì khiến một người trở thành nhà tài phiệt và làm thế nào mà họ giàu có như vậy?
 
Theo bà Elise Giuliani – giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Columbia, người chuyên nghiên cứu về nước Nga hậu Xô Viết – các nhà tài phiệt là những doanh nhân cực kỳ giàu, có ảnh hưởng về mặt chính trị và xã hội. “Họ thường được kết nối với các nhà lãnh đạo hàng đầu của quốc gia đó, mặc dù không phải ai cũng vậy”.
 
Về lý thuyết, một nhà tài phiệt sẽ có một số ảnh hưởng chính trị, nhưng thực tế kể từ khi cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu, hầu hết tỷ phú của Nga có rất ít hoặc không có ảnh hưởng.
 
Các nhà tài phiệt đời đầu của Nga đã giàu lên trong thời kỳ hỗn loạn sau khi Liên Xô sụp đổ những năm 1990, khi tài sản nhà nước được chuyển giao cho các nhà thầu tư nhân. Trong thời kỳ tự do hóa thị trường này, các doanh nhân khá giả, cựu quan chức và cả những doanh nhân may mắn đã mua lại lượng lớn cổ phần tại các công ty của Nga trong các lĩnh vực dầu khí, kim loại, khai thác mỏ, đường sắt, giao thông, nông sản và các ngành công nghiệp cốt lõi khác.
 
Theo Forbes, nhóm tài phiệt mới hơn trở nên giàu có nhờ vào mối quan hệ với ông Putin, bằng hình thức này hay hình thức khác. Ông Yuri Kovalchuk, một người bạn lâu năm và là cố vấn của nhà lãnh đạo Nga, có được cổ phần lớn trong các ngân hàng và công ty viễn thông nhờ mối quan hệ này.
 
Ông Brian Taylor, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Syracuse, cho rằng với cấu trúc của nền kinh tế Nga như vậy, các nhà tài phiệt không phải là những tác nhân kinh tế tự chủ, có thể phản biện hay đối thoại với nhà nước.
 
Vào những năm 1992 – 1994, Liên bang Nga đã tiến hành quá trình tư nhân hóa. Theo đó, cổ phiếu của khoảng 15.000 công ty thuộc sở hữu nhà nước được bán cho những người mua tư nhân. Mục tiêu là cho phép người dân bình thường có thể mua cổ phiếu. Nhưng thay vào đó, hầu hết doanh nhân có quan hệ tốt đã mua được lượng cổ phần lớn và kiểm soát các công ty. Theo một nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), 2/3 tổng số cổ phần tư nhân hóa thuộc quyền sở hữu của những người nội bộ trong công ty.
 
Kế hoạch cho vay lấy cổ phần của cựu Tổng thống Nga Boris Yeltsin năm 1995 cũng đã tạo nên một số nhà tài phiệt giàu nhất Nga. Để đổi lấy việc cho chính phủ Nga vay bù đắp khoản tiền bị thâm hụt và hỗ trợ tài chính cho chiến dịch tranh cử, một số doanh nhân giàu có của Nga đã nhận được cổ phần tại 12 công ty khai thác và năng lượng Nga dưới hình thức “cho thuê”.
 
Sau khi ông Yeltsin đắc cử Tổng thống, một trong những người cho vay trên đã nắm cổ phần kiểm soát tại Norilsk Nickel, nhà sản xuất niken tinh chế lớn nhất thế giới. Những người hưởng lợi khác gồm tỷ phú Khodorkovsky và tỷ phú Roman Abramovich, những người có được lợi ích lớn về dầu khí.
 
Cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 ở Nga chỉ là một bước lùi tạm thời của các nhà tài phiệt. Giá hàng hóa tăng vọt cùng với việc Nga hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng vào phương Tây trong những năm 2000 đã tạo ra hàng chục “ông trùm” mới. Năm 2001, Nga có 8 tỷ phú USD với tổng tài sản 12,4 tỷ USD. 10 năm sau đó, Nga đã có 101 tỷ phú với tổng giá trị tài sản ròng 432,7 tỷ USD, theo Forbes.
 
Các nhà tài phiệt đã nhận ra rằng, lợi ích chính trị và lợi ích tài chính phải đi liền với nhau. Nhưng nếu không thì họ sẽ phải làm gì?
 
Đối với một số nhà tài phiệt, điều đó có nghĩa họ phải bán lại công ty cho chính phủ. Ví như tỷ phú Roman Abramovich đã bán cổ phần của ông trong công ty dầu khí Sibneft cho tập đoàn dầu khí nhà nước Gazprom hồi năm 2005.
 
Hay 2 tỷ phú Mikhail Fridman và Viktor Vekselberg, những người trở thành những nhà tài phiệt khi thâu tóm công ty dầu khí Tyumen Oil vào năm 1997, cũng đã bán công ty cho Rosneft, tập đoàn năng lượng thuộc sở hữu của Điện Kremlin, vào năm 2013.
 
Trong bối cảnh hiện nay, các nhà tài phiệt đang đối mặt với một tương lai đầy chông gai khi các lệnh trừng phạt của phương Tây dội xuống Nga. Tính đến ngày 14/3, đã có 20 cá nhân thuộc giới tinh hoa Nga bị Mỹ và các nước đồng minh áp lệnh trừng phạt.
 
Để “né” lệnh trừng phạt, một số người đã âm thầm chuyển giao tài sản, quyền sở hữu cổ phần hay rời khỏi ban lãnh đạo công ty. Những người không được bảo vệ chứng kiến khối tài sản sụt mạnh khi các thị trường của Nga lao dốc.
 

Người phụ nữ giàu nhất nước Anh nhờ công ty cá độ

Doanh nhân - 2 tháng trước

Kể cả khi bị giảm lương, thu nhập của CEO Bet365 Group Denise Coates vẫn thuộc hàng cao nhất thế giới. Nhà sáng lập kiêm CEO 54 tuổi của nhà cái trực tuyến Bet365 Group Denise Coates có tổng...

Ông Lê Hải thôi giữ chức CEO ABBank

Doanh nhân - 2 tháng trước

Sau khi ông Lê Hải rời ABBank, Phó Tổng Giám đốc thường trực Nguyễn Mạnh Quân được giao đảm nhận nhiệm vụ và quyền hạn của tổng giám đốc. Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank, mã chứng khoán: ABB)...

Người giàu Nga chi mạnh tay cho đồ xa xỉ để bảo vệ tài sản

Doanh nhân - 2 tháng trước

Đồng ruble mất giá, thị trường chứng khoán đóng cửa khiến người giàu Nga chuyển sang mua trang sức và đồng hồ để bảo toàn tiền tiết kiệm. Doanh số các cửa hàng tại Nga của Bulgari đã tăng...

Tỷ phú người Nga xác nhận bán CLB Chelsea

Doanh nhân - 2 tháng trước

Tỷ phú người Nga Roman Abramovich chính thức xác nhận bán Chelsea, trong bối cảnh căng thẳng Nga tấn công Ukraine. Trong tâm thư đăng tải trên trang web chính thức của CLB Chelsea, ông Abramovich viết: “Tôi muốn...

Tân CEO Petrolimex từ ngày 1/3 là ai?

Doanh nhân - 2 tháng trước

Từ ngày 1/3, ông Đào Nam Hải sẽ chính thức đảm nhiệm chức Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex). Trước đó, ngày 11/2, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) có quyết định bổ nhiệm...

Hai tỷ phú Nga kêu gọi chấm dứt căng thẳng Ukraine

Doanh nhân - 3 tháng trước

Hai tỷ phú hàng đầu Nga Oleg Deripaska và Mikhail Fridman kêu gọi hòa bình và chấm dứt xung đột ở Ukraine, gọi đây là thảm kịch với người dân hai nước. Tỷ phú Fridman, 57 tuổi, sinh ra...

Giám đốc Tesla bị điều tra vì cáo buộc giao dịch nội gián

Doanh nhân - 3 tháng trước

Ủy ban Chứng khoán và giao dịch Mỹ (SEC) mở cuộc điều tra: Liệu các giao dịch bán cổ phiếu gần đây của giám đốc điều hành Tesla – ông Elon Musk và em trai Kimbal Musk có vi...

CLB 200 tỷ USD mất đi thành viên cuối cùng

Doanh nhân - 3 tháng trước

Cho đến thời điểm hiện tại, trên thế giới không còn cá nhân nào sở hữu khối tài sản lên tới 200 tỷ USD. Câu lạc bộ những tỷ phú sở hữu 200 tỷ USD vừa mất đi thành...

Chủ tịch ngân hàng tặng cổ phiếu cho người giúp việc

Doanh nhân - 3 tháng trước

Giám đốc điều hành của IDFC First Bank tặng số cổ phiếu trị giá 530.000 USD cho tài xế, huấn luyện viên và những người giúp việc tại nhà. Theo Bloomberg, hành động của Vaidyanathan, CEO của IDFC First Bank...

Bài 1: Tại sao nông sản Việt Nam vẫn khó tiêu thụ?

Doanh nhân - 3 tháng trước

Cuối năm 2021 và đầu năm 2022, tình trạng ùn ứ nông sản Việt Nam tại các cửa khẩu biên giới giáp Trung Quốc lại diễn ra  khiến doanh nghiệp và người nông dân rơi vào cảnh khó khăn....

Elon Musk quyên góp từ thiện gần 6 tỷ USD cổ phiếu

Doanh nhân - 3 tháng trước

Elon Musk âm thầm tặng số cổ phiếu Tesla trị giá gần 6 tỷ USD cho một tổ chức từ thiện vào tháng 11 năm ngoái. Theo Bloomberg, dựa trên hồ sơ gửi lên Ủy ban Chứng khoán và Giao...

Ba nữ doanh nhân trẻ được bình chọn top 5 gương mặt ‘Forbes Under 30’ Việt Nam

Doanh nhân - 3 tháng trước

Nhà sáng lập của Axie Infinity, TopCV, Phenikaa MaaS …được Forbes Việt Nam vinh danh là gương mặt kinh doanh khởi nghiệp nổi bật dưới 30 tuổi. Đỗ Anh Thư 30 tuổi Quản lý Marketing cấp cao toàn cầu...

Ahmed Alomari – từ nhân viên giao pizza thành triệu phú

Doanh nhân - 3 tháng trước

Alomari mất 7 năm, gây dựng 4 doanh nghiệp để đạt tài sản triệu USD sau khi kiệt quệ tài chính và suýt phá sản. Một ngày tháng 1/2012, Ahmed Alomari (Michigan, Mỹ) lái xe dưới tuyết để hoàn...

Đại gia Ấn Độ trở thành người giàu nhất châu Á

Doanh nhân - 3 tháng trước

Gautam Adani – tỷ phú Ấn Độ sở hữu đế chế kinh doanh từ cảng biển, khai mỏ đến nhiên liệu xanh – vừa thay vị trí của Mukesh Ambani. Theo Bloomberg Billionaires Index, tài sản của tỷ phú...